COTHÚ AN CHÓSTA


Cothú An Chósta

Broadcasting Authority of Ireland & Radio Na Gaeltachta
(8 Part Series)

coast

Cothú an Chósta is a new maritime radio series that will bring listeners around the 7,500 kilometres of the Irish coast. Coastal communities have a special relationship with the sea and with each other. Cothú an Chósta will explore this connection bringing the listener on an aural adventure into the heart and heritage of Irish coastal life.

Throughout the series we will hear from a multitude of voices; from children singing traditional songs to maritime historians, boat builders to surfers, fisherman to seaweed collectors and people who are immersed in coastal life.

With the coastal community as our guide the listeners will be brought from Helvic Head to Heir Island, the Blasket Islands to Kilbaha, Belmullet to Belfast, Dublin Bay to Dunmore East and many other evocative settings around the coast of Ireland.

 

Contemporary and traditional poems and songs inspired by the sea and its people will punctuate this series and demonstrate the influence the sea has on those around it and the inspiration it provides to artists, poets and musicians alike.

Cothú an Chósta will explore the traditions and tragedies of Irish coastal life past and present and capture the essence of a maritime community from village to cliff, from lighthouse to currach, from pier to dock.

Clár 1: An Rinn, Co. Phort Láirge

In aice le cuan Dhún Garbháin cloisimid scéalta ó Chlíona Ní Mhurchú, bainisteoir ar Meitheal Trá na Rinne, faoina hóige in aice na farraige san Astráil agus an turas ar ais go hÉirinn ar long mór. Labhrann sí faoin bhfeirmeoireacht oisrí i gcuan Dhún Garbháin agus an sonas a fhaigheann sí as bheith ag obair in aice na farraige gach lá.

Is fisiteiripeoir é Cian Ó Conchubhair agus tá suim láidir aige i gcúrsaí spóirt agus cursaí mara. Bhunaigh sé an t-ionad sláinte Sólás na Mara sa seanionad phróiseáil éisc ag Cé Heilibhic bliain ó shin. Labhrann sé faoi na folcaidh feamainne a chuireann sé ar fáil don phobal, an leigheas a bhaineann leis an bhfeamainn agus tábhacht na farraige dá shaol agus dá shaothar anois.

Labhrann Saoirse Ní Chuirrín agus a nia Tadhg Ó Cuirrín faoin taithí a bhí acu ag fás aníos in aice na farraige. Is breá leo dul ag kayakáil agus ag snámh agus insíonn Saoirse scéal faoi thuras a rinne sí timpeall chósta na hÉireann ar an mbád cáiliúil Asgard.

Cloisfear daltaí scoile ó Mhéanscoil San Nioclás ag canadh amhráin thraidisiúnta na mara.

Cloisfear guthanna éagsúla ón 20ú snámh bliaintiúil ar son an RNLI ar Cé Heilibhic.

Clár 2: Corcaigh

Tá Caoimhín Mac Unfraidh ina Lieutenant Cheannasaí i Seirbhís Chabhlaigh na hÉireann. Labhrann sé faoina óige sna gasóga mara i nDún Laoghaire ag foghlaim scileanna mara. Insíonn sé dúinn faoin ról atá ag an Seirbhís Chabhlaigh chun farraigí na hÉireann a chosaint ó smuigléirí, ó thrualliú agus gach aon rud eile.

Cloisimid ó Chormac Levis faoin mbád traidisiúnta atá dúchasach do Bhéal an Dá Chab agus Inis Uí Drisceoil ar chósta Chorcaí – an Towel Sail Yawl.

Labhrann Seamus O’Meara ón nGóilín faoina óige ag breathnú ar na fir ag obair sa teach solais. Cloisimid ó Mháirín Ní Chéilleachair ón Eochaill a bhí ag glacadh páirte i gcomórtas seolteoireachta na hÉireann agus comórtais dhomhanda lena Daid.

Clár 3: Ciarraí

Sa chlár seo cloisimid scéalta ó Ghearóid Cheaist Ó Cathain, an duine deireanach a rugadh ar an mBlascaod Mór. Insíonn sé scéalta faoina óige ag fás aníos ar an óileán.

Labhrann Hannah Mae de Brún faoin gcomhlacht éisc atá bunaithe aici agus ag a fear Tadhg de Brún sa Daingean.

Spreagann an fharraige an file Dairena Ní Chinnéide. Insíonn sí faoina hóige ag fás aníos in aice na farraige agus conas a théann an fharraige i bhfeidhm uirthi.

Clar 4: Luimneach/ An Clár

Is cartlannaí mara é Sean Liston a bhfuil go leor eolais bailithe aige ar chósta Luimní agus an Chláir. Cloisfear scéalta faoi stair inbhéar na Sionainne idir eisimirce agus easpórtáil, faoin gcéad eitilt trasatlantach agus faoin bhfear fíor- thábhachtach ó thaobh cursaí mara de, John Phillip Holland.

Labhrann an ceoltóir agus ealaíontóir ó Cill Bheathanach Jim Connolly faoin ngrá atá aige don cheantar féin agus an spreagadh a thugann an fharraige dó.

Cloisimid scéalta faoin drochaimsir agus na stoirmeacha a bhuail cósta an Chláir ag tús na bliana agus an dámaiste atá déanta ag an bhfarraige ann.

Is iad na rasaí capall ar thrá Chill Caoi ceann de na himeachtaí is sine sa cheantar. Cloisimid scéal faoi na rasaí agus an tábhacht a bhaineann leo do chúrsaí turasóireachta.

Clar 5: Gaillimh

Ar chósta na Gaillimhe casann an lucht éisteachta le Mícheál Ó Goill ó bhaile Chill Rónáin, Inis Mór ar Lá Phatrún an oileáin.

Insíonn Kieran Mulkerrins ó Charna faoin taithí atá aige ag tumadóireacht ó chósta na Gaillimhe. Déanann sé cur síos ar an saol fó-thuinn agus an áilleacht atá le feiceáil ann.

Is iascaire gliomaigh é John Baba Jeaic Ó Chonfaola ó Fuirnis i Leitir Mealláin. Tá saol traidisiúnta na mara fós á chaitheamh aige. Téann sé amach ar muir beagnach gach lá agus déanann sé cur síos ar aoibhneas chósta na Gaillimhe. Bailíonn sé na sean-uirlisí iascaireachta atá le feiceáil in Ionad Oidhreachta Leitir Mealláin agus insíonn sé faoi na traidisiúin, na piseoga agus na scileanna a bhí ag a mhuintir sa sean am.

Clár 6: Maigh Eo     

I gCo.Mhaigh Eo casaimid le roinnt daoine a bhfuil baint faoi leith acu leis an bhfarraige.

Cloisimid scéal tragóideach mar gheall ar Oileán Acla ó stairí áitiúil Tomás Mac Seáin. Labhrann sé faoi bhanríon na foghlaí mara Gráinne Mhaol.

Chaith John Mhaidhcí Ó Gallchóir cuid mhaith dá shaol ar an bhfarraige ag iascaireacht. Labhrann sé faoi na hathraithe atá tágtha ar chursaí iascaireachta ar Oiléan Acla.

Tá Barbara Heneghan sáite i saol na farraige. D’fhás sí aníos in aice le teach solais agus anois caitheann sí a cuid ama ag caomhnú oidhreacht na mara. Tugann sí ar thuras cúltúrtha agus stairiúil timpeall na háite sinn agus bíonn sí i gcónaí ag toraíocht luibheanna mara. Labhrann sí faoin bpaisean atá aici don bhfarraige.

Is é Vincent Sweeney an fear solais deireanacha a d’oibrigh sa Teach Solas sa bhFód Dubh ar leithinis Iorrais. Labhrann sé faoin obair a bhí ar siúl aige sa tréimhse sin.

Clár 7: Dún na nGall

Tá an-suim ag Joanne Ní Bhaoill i gcursaí rámhaíochta. Tá sí ina ball de Chumann na gCurrach i nGaoth Dobhair agus cúpla bliain ó shin bhuaigh sí Craobh Rámhaíochta na hÉireann. Labhrann sí faoin ngrá atá aici don rámhaíochta agus na scileanna a bhaineann leis.

Buailimid leis an iascaire John O’Brien. Is as Inis Bó Finne é agus tá traidisiúin na mara láidir ina chlann féin. Tá sé fós ag iascaireacht ó na Ceallaí Beaga agus timpeall Chósta Dhún na nGall. Abhcóide ar son chearta na n-iascairí is ea é agus chuaigh sé chuig an Aontas Eorpach chun cearta na n-iascairí a bhaint amach.

Clár 8: An Cósta Thoir

Ar chósta thoir na hÉireann casaimid leis an luibheolaí Con Ó Ruairc a bhfuil an-eolas aige ar an bhflóra agus fána atá le feiceáil ar chósta thoir na hÉireann. Labhrann sé mar gheall ar ainmhithe mara agus luibheanna mara atá dúchasach do chósta thoir na hÉireann.

Tá dlúthbhaint ag Brian Mackle leis an bhfarraige. Tá sé ag seoltóireacht leis na bliana agus tá sé ina bhall de Chumann Seoltóireachta Naomh Seoirse i Dún Laoghaire i mBaile Átha Cliath. Casaimid leis ag an nGeallta Bád is mó i bhFéilire an Chumainn.

Leave a Reply